Giriş
Türk savunma sanayii devi Baykar ile İtalya’nın köklü savunma şirketi Leonardo’nun ortaklığıyla kurulan LBA Systems, İtalya hükümetinin uyguladığı “Golden Power” incelemesinden şartlı onay aldı. Yapılan resmi açıklamaya göre LBA Systems bünyesinde geliştirilecek insansız hava araçları (İHA), yalnızca NATO ve Avrupa Birliği politikalarıyla uyumlu ülkelere satılabilecek. Bu karar, Baykar’ın küresel İHA pazarındaki satış stratejisini doğrudan etkiler nitelikte.
Golden Power Nedir ve Neden Devreye Girdi?
İtalya’nın “Golden Power” mevzuatı, yabancı yatırımcıların ulusal güvenlik açısından kritik sektörlerdeki İtalyan şirketlerine yönelik işlemlerini denetlemeyi amaçlayan özel bir yasal düzenlemedir. Savunma, telekomünikasyon ve enerji başta olmak üzere stratejik öneme sahip alanlarda faaliyet gösteren şirketlere yapılan yabancı yatırımlar bu mekanizma kapsamında inceleniyor. Baykar’ın Türk kökenli bir şirket olması ve Türkiye’nin AB üyesi olmaması göz önüne alındığında, İtalyan hükümetinin LBA Systems ortaklığını bu titiz inceleme sürecine tabi tutması şaşırtıcı değil. Avrupa genelinde savunma sanayiine yönelik artan hassasiyet ve teknoloji transferi kaygıları da söz konusu denetimin kapsamını belirleyen önemli etkenler arasında yer alıyor.
İtalya’nın Getirdiği Kısıtlamalar
İtalyan hükümetinin LBA Systems’e verdiği şartlı onay, birkaç kritik kısıtlamayı beraberinde getiriyor. Şirket yönetim kurulunun çoğunluğunun İtalyan ya da AB vatandaşlarından oluşması zorunlu kılındı. Bunun yanı sıra LBA Systems çatısı altında geliştirilen teknolojilerin Türkiye üzerinden üçüncü ülkelere ihraç edilmesinin önüne geçecek mekanizmalar da karara dahil edildi. En belirleyici kısıt ise üretilecek İHA’ların ve diğer savunma sistemlerinin satışının yalnızca NATO ile AB’nin dış politika tutumlarıyla örtüşen ülkelerle sınırlandırılması. Bu düzenleme, Baykar’ın daha önce bağımsız olarak gerçekleştirdiği ihracat kararlarının LBA Systems çerçevesinde artık geçerli olmayacağı anlamına geliyor.
Baykar-Leonardo Ortaklığının Hedefleri
LBA Systems, Baykar’ın insansız hava araçları alanındaki ileri teknoloji birikimini Leonardo’nun savunma sistemleri entegrasyonu ve Avrupa pazarındaki köklü deneyimiyle buluşturmak amacıyla hayata geçirildi. Ortaklık öncelikle İtalya merkezli üretim faaliyetleriyle yeni nesil İHA platformları geliştirmeyi planlıyor. Baykar CEO’su Haluk Bayraktar, şirketin Avrupa’nın büyüyen savunma ihtiyaçlarına yönelik yüksek teknolojili çözümler sunacağını daha önce kamuoyuyla paylaşmıştı. LBA Systems’in özellikle Avrupa Savunma Fonu kapsamındaki projelere ortak olması ve NATO üyesi ülkelerin modernizasyon programlarına katkı sağlaması bekleniyor.
Kısıtlamaların Baykar’a Olası Etkileri
Baykar, bugüne kadar 30’u aşkın ülkeye Bayraktar TB2 ve diğer İHA platformlarını ihraç etmiş; Ukrayna, Azerbaycan, Katar ve çeşitli Afrika ülkeleri bu müşteri portföyünün önemli bir bölümünü oluşturuyor. Söz konusu ülkelerin büyük çoğunluğu NATO ya da AB üyesi değil. Getirilen kısıtlamalar, Baykar’ın LBA Systems aracılığıyla geliştireceği ürünlerin bu pazarlara ulaşmasını fiilen engelleyecek. Ancak burada kritik bir ayrım yapılması gerekiyor: Kısıtlamalar yalnızca LBA Systems bünyesinde üretilen platformlar için geçerli. Baykar, mevcut ürün ailesi ve kendi bünyesindeki üretim kapasitesi aracılığıyla söz konusu ülkelere satış yapmayı sürdürebilecek. Bu durum, ortaklığı sınırlı bir çerçevede tutsa da Baykar’ın genel ihracat stratejisini baştan aşağı değiştirmesini zorunlu kılmıyor.
Sonuç ve Değerlendirme
LBA Systems’e ver
