Fransa, SAMP/T Satışı İçin Türkiye’ye Kapıyı Araladı
Fransa’nın Türkiye’ye SAMP/T hava savunma sistemi satışı konusundaki tutumunu önemli ölçüde yumuşattığı öğrenildi. Diplomatik kaynaklara göre Paris yönetimi, söz konusu gelişmiş hava savunma sisteminin Ankara’ya satışı için ön onay niteliğinde bir yeşil ışık yaktı. Görüşmelerin henüz başlangıç aşamasında olduğu belirtilse de bu adım, iki NATO müttefiki arasındaki savunma ilişkilerinin normalleşmesi açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
S-400 Krizi Sonrası Türkiye’nin Hava Savunma Arayışı
Türkiye’nin 2019 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması, ülkenin NATO içindeki konumunu derinden sarstı. Bu karar nedeniyle Türkiye, F-35 Müşterek Taarruz Uçağı programından çıkarıldı ve ABD’nin CAATSA (Amerika’nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası) kapsamında yaptırım tehdidiyle yüz yüze geldi. Söz konusu kriz, Türkiye’nin Batılı müttefikleriyle savunma iş birliğini ciddi biçimde sekteye uğrattı. Ancak son dönemde Ankara’nın NATO uyumlu hava savunma sistemlerine yönelik arayışını yoğunlaştırdığı ve bu çerçevede hem ABD yapımı Patriot hem de Avrupa yapımı SAMP/T sistemlerini değerlendirme masasına yatırdığı bilinmektedir. Fransa’nın tutumundaki bu yumuşama, Türkiye’nin Batı savunma mimarisine yeniden entegrasyon sürecinde önemli bir kapı aralamaktadır.
SAMP/T Sistemi Nedir? Teknik Özellikler ve Kabiliyetler
SAMP/T (Surface-to-Air Missile Platform/Terrain — Yüzeyden Havaya Füze Platformu), Avrupa’nın önde gelen savunma şirketi MBDA tarafından geliştirilen ve Fransa ile İtalya tarafından aktif olarak kullanılan ileri teknoloji bir hava savunma sistemidir. Sistemin omurgasını, yaklaşık 120 kilometre menzile ve 20 kilometre azami irtifaya sahip Aster 30 füzeleri oluşturmaktadır. SAMP/T; savaş uçakları, seyir füzeleri ve 600 kilometreye kadar menzilli balistik füzeleri etkisiz hale getirebilme kapasitesiyle çok katmanlı bir hava savunma şemsiyesi sunmaktadır. Sistemin beyni konumundaki ARABEL çok fonksiyonlu radar, aynı anda birden fazla hedefi tespit edip takip edebilmekte ve yüksek bir ateş hızı sağlamaktadır. En güncel versiyonu olan SAMP/T NG (Next Generation — Yeni Nesil) ise geliştirilmiş AESA (Aktif Elektronik Taramalı Dizi) radar teknolojisi, artırılmış elektronik harp direnci ve NATO sistemleriyle tam entegrasyon kabiliyeti sunmaktadır. Fransa Ordusu, SAMP/T NG’nin teslimatlarını 2023 itibarıyla almaya başlamıştır.
NATO İttifakı ve Diplomatik Arka Plan
Fransa’nın bu adımı, yalnızca ikili bir savunma ticareti olmanın ötesinde derin jeopolitik anlamlar taşımaktadır. Batılı diplomatik kaynaklar, Paris’in SAMP/T satışını Türkiye’nin Rus askeri teçhizatına olan bağımlılığını azaltmanın ve NATO içi uyumu güçlendirmenin bir aracı olarak gördüğünü vurgulamaktadır. Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki son temasların savunma iş birliği boyutunu da kapsadığı öğrenilmektedir. Türkiye, NATO’nun en büyük ikinci kara kuvvetlerine sahip ülkesi olarak ittifakın hava savunma mimarisinde kritik bir rol üstlenmektedir; bu nedenle Ankara’nın Batılı sistemlere geçişi, tüm ittifak üyeleri açısından stratejik önem arz etmektedir. Öte yandan görüşmelerin başlangıç aşamasında olduğu ve kesin bir anlaşmaya varılmadan önce aşılması gereken teknik, mali ve siyasi engellerin bulunduğu da göz ardı edilmemelidir.
Türkiye İçin Ne Anlam İfade Ediyor?
SAMP/T’nin Türkiye’nin envanterine girmesi halinde bu gelişme, Ankara’nın savunma politikasında köklü bir dönüşümün habercisi olacaktır. Sistem, Türkiye’nin mevcut hava savunma açıklarını kapatırken NATO’nun entegre hava savunma ağına yeniden dahil olmasının da önünü açacaktır. Bunun yanı sıra SAMP/T alımı, Türkiye’nin S-400 meselesinde Batılı müttefikleriyle yaşadığı gerginliği yumuşatmak için somut bir adım olarak da okunabilir. Savunma analistleri, olası bir SAMP/T anlaşmasının Türkiye’nin F-35
